Πλάι στη θάλασσα μαζί σου
Είχα μπορέσει να πετάξω
Δυο βότσαλα στην άκρη του γιαλού
Και μας πιτσίλισαν λιακάδα..
..Όσο υπάρχεις
Ταξιδεύω
Θα σε βρω
Όπου πατάς
Πέφτουν πράσινα φύλλα
Ίσως και να’ναι πρόφαση
Όπως προφασίζουμε τα φύλλα
Κι έχω κατά νου μου το νερό
Όπως μιλάω για γεράνια
Και βλέπω εκεί που αγγίξανε
Τα χείλη σου το φως
Τις νύχτες σκάβαμε κρυφά
Μια υπόγεια σήραγγα
Μ΄ένα σουγιά μ΄ένα πιρούνι με τα νύχια
Σκάβαμε τις πέτρες
Ξέροντας πως θα φτάσουμε το πολύ ως τη θάλασσα..
Ένα ‘αντάρτικο πόλεων‘ αυτή τη στιγμή μαίνεται μέσω της κρατικής τηλεόρασης. Οι έλληνες ψάχνουν σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας για links στο διαδίκτυο που θα τους βοηθήσουν να ‘πιάσουν’ ΕΡΤ με την καλύτερη δυνατή ποιότητα εικόνας και ήχου.
Τις τελευταίες ημέρες η τηλεόραση λειτούργησε όπως θα έπρεπε να λειτουργεί κάθε μέρα. Σα να βλέπαμε – και όχι απλά να ακούγαμε- το Τρίτο Πρόγραμμα της εποχής του Μάνου του Χατζιδάκι!
Σε ζωντανή σύνδεση με το προαύλιο του Ραδιομεγάρου είδαμε συναυλίες συμφωνικής μουσικής, ”Το Άξιον Εστί” του Μίκη Θεοδωράκη και του Οδυσσέα Ελύτη και αμέσως μετά τραγουδοποιούς και τραγουδιστές μονίμως αποκλεισμένους από τα επίσημα ΜΜΕ. Ειδικά ”Το Άξιον Εστί”, μόνο το Πάσχα το βλέπαμε ολόκληρο, Live, στις 2 μετά τα μεσάνυχτα και άμα…
Στο στούντιο της ΕΡΤ, αντίστοιχα, μιλούσαν για τον Μάνο Χατζιδάκι ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης, ο παραγωγός Γιώργος Μητρόπουλος και ο συγγραφέας Μήτσος Κασόλας,ενώ κάπου αλλού, στο Ραδιομέγαρο πάντα,ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος και ο σκηνοθέτης Μενέλαος Καραμαγγιώλης έκαναν δηλώσεις.
Λίγο πριν, σε ένα άλλο στούντιο αριστεροί συνδικαλιστές με μούσια και μαλλιά, που θύμιζαν τον Γιάννη Φελέκη των Εξαρχείων, κατηγορούσαν ανοιχτά την κυβέρνηση μαζί με τους ‘οικοδεσπότες’ δημοσιογράφους!
Σε όλη τη χώρα εικόνες πρωτόγνωρες για τα ως τώρα ελληνικά δεδομένα. Ο σουρεαλισμός σε όλο του το μεγαλείο και το κερασάκι στην τούρτα ήταν να βλέπεις της ΕΡΤ και την κυβέρνηση ν’ ακούει τα σχολιανά της από αλλοτινούς ‘εντεταλμένους υπαλλήλους’ της!
Την ίδια ακριβώς ώρα η Σόνια Θεοδωρίδου με την Orchestra Mobile υπό τη διεύθυνση του Θεόδωρου Ορφανίδη έδιναν συναυλία διαμαρτυρίας έξω από την ΕΡΤ 3, στη Θεσσαλονίκη, ενώ πολύχρωμα άρματα περνούσαν με τους Υπερήφανους Γκέι να δηλώνουν τη συμπαράσταση τους στον αγώνα….
Τα βλέπει αυτά η Χρυσή Αυγή και φρικάρει! Τρέμει με την εκτίναξη της αριστερής πτέρυγας του εκλογικού σώματος, έτσι όπως εκδηλώνεται πανελληνίως, και σπεύδει να μιλήσει για ”πραγματικά εθνική ραδιοτηλεόραση” που μόνο αυτή θα φτιάξει στην Ελλάδα!
‘Για όποιον ονειρεύεται Βαϊμάρη πάντα θα υπάρχει ένα Στάλινγκραντ‘ διαβάζω στον τοίχο φίλου στο facebook και γελάω.
Αυτό που έγινε και γίνεται με την ΕΡΤ δεν έχει να κάνει με αριστεροσύνη, του σχολίασα. Μόνο με τον πολιτισμό σχετίζεται και βασικά με τη δύναμη του τηλεοπτικού μέσου.
Οι ορχήστρες που βγήκαν από τα ραδιοτηλεπτικά στούντιο στο προαύλιο φάνταζαν λες και ζωντάνεψαν υπό καθεστώς διωγμού. Ξαφνικά το “Ένα το χελιδόνι” και το “Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ”‘ παραμέρισαν ως δια μαγείας τον Παντελίδη και την Μποφίλιου και οι ποιητές κι οι λογοτέχνες τις πάσης φύσεως πρωινατζούδες , τους κάθε λογής σεφ, τις Βέφες ( αμαν πια με αυτά τα κουζινομαγειρέματα απο τηλεοράσεως) και τους χαρτογιακάδες.
Μου φαίνεται πως άνετα οι εκδηλώσεις του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών θα μπορούσαν να στηθούν και στο προαύλιο του Ραδιομεγάρου, εκτός από το πανάκριβο (και απλησίαστο πια για το ευρύ κοινό) κυριλέ Ηρώδειο, το Λυκαβητό και την Επίδαυρο που ποιος έχει να πληρώσει τις βενζίνες και τα διόδια!
Το κλείσιμο της ΕΡΤ ήταν η πιο βλακώδης κίνηση του εγγονού της Πηνελόπης Δέλτα από καταβολής μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων.
Έβγαλε τον πολιτισμό στο δρόμο, τον έκανε must των προδομένων -απο τους πολιτικούς του- Ελλήνων και τους ένωσε όλους κατά της ίδιας της πολιτικής που αυτός ο ίδιος ασκεί.
Ασυνείδητα, σαν ένας καλός (ή κακός;) σκηνοθέτης έδωσε εντολή σε κάποιον οπερατέρ να ζουμάρει στα πρόσωπα των μουσικών που κλαίνε γιατί πενθούν. Για πρώτη φορά πέρασε σε πανελλήνιο δίκτυο με τέτοια αμεσότητα η κατάντια μιας ολόκληρης χώρας που πενθεί αλλά σωπαίνει …
Με την άστοχη αλαζωνική απρόβλεπτη αλλά και λανθασμένη κίνηση του έστειλε στο διάολο όλη αυτή η ψεύτικη ευμάρεια που οι συνεταίροι του τον βάζουν και μας μοστράρει ότι δήθεν έρχεται.. στη γωνία είναι!
Το πανό στην παραπάνω φωτογραφία εξφράζει λιγόλογα αλλά πολύ φωναχτά τις ανησυχίες όλων των Ελλήνων.
Από δω και πέρα αν δεν πάρει πίσω το νομοθετικό του διάταγμα, όταν ανοίγουμε το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, οι μέρες στην Ελλάδα έχω την αίσθηση ότι θα θυμίζουν κάτι συγκεχυμένο μεταξύ Εργατικής Πρωτομαγιάς και Μεγάλη Παρασκευής.
Από την άλλη άποψη, σε ευχαριστούμε, Αντώνη Σαμαρά που έστιλες στο δίαλο τη μάσκα της ευμάρειας και με την κίνηση σου αυτή ξεσκέπασες και τις πραγματικές πολιτικές στάσεις των εταίρων και συναιτέρων σου!
“Γεννήθηκα στις 23 του Οκτώβρη του 1925 στην Ξάνθη τη διατηρητέα κι όχι την άλλη τη φριχτή που χτίστηκε μεταγενέστερα από τους εσωτερικούς της ενδοχώρας μετανάστες.[...] Σαν άνοιξα τα μάτια μου είδα με απορία πολύ κόσμο να περιμένει την εμφάνισή μου (το ίδιο συνέχισα κι αργότερα να απορώ σαν με περίμεναν κάπου καθυστερημένα να φανώ). Η μητέρα μου ήταν από την Αδριανούπολη, κόρη του Κωνσταντίνου Αρβανιτίδη, και ο πατέρας μου απ’ την Μύρθιο της Ρεθύμνου, απ’ την Κρήτη. Είμαι ένα γέννημα δύο ανθρώπων που καθώς γνωρίζω δεν συνεργάστηκαν ποτέ, εκτός απ΄ την στιγμή που αποφάσισαν την κατασκευή μου. Γι’ αυτό και περιέχω μέσα μου χιλιάδες αντιθέσεις κι όλες τις δυσκολίες του Θεού. [...] Άρχιζα να ζω και να εκπαιδεύομαι στην πρωτεύουσα ενώ παράλληλα σπούδαζα τον έρωτα και την ποιητική λειτουργία του καιρού μου. Στην κατοχική περίοδο συνειδητοποίησα πόσο άχρηστα ήτανε τα μαθήματα της Μουσικής, μια και μ’ απομάκρυναν ύπουλα απ’ τους αρχικούς μου στόχους που ήταν να επικοινωνήσω, να διοχετευθώ και να εξαφανιστώ, γι’ αυτό και τα σταμάτησα ευθύς μετά την Κατοχή. [...]Ταξίδεψα πολύ και αυτό με βοήθησε ν’ αντιληφθώ πώς η βλακεία δεν ήταν αποκλειστικόν του τόπου μας προϊόν, όπως περήφανα ισχυρίζονται κι αποδεικνύουν συνεχώς οι έλληνες σωβινιστές και της εθνικοφροσύνης οι εραστές.”…Και να μη μάθουν ποτέ τα παιδιά ότι κάποιες από τις κύριες κολώνες της νεότερης Ελληνικής κουλτούρας υπήρξαν υπέροχοι και “υπερήφανοι” ομοφυλόφιλοι (όπως οι Μάνος Χατζιδάκις, Κάρολος Κουν, Γιάννης Τσαρούχης)! …
Ο Χατζιδάκις ήταν δηλωμένος δεξιός, τελεία και παύλα. Όταν όμως τον άκουγες να μιλάει για πολιτικά ζητήματα σε έπειθε. Κάποια στιγμή , απλά μπορεί να ξύπναγες απότομα και έλεγες όχι, δεν είναι δυνατόν, ως εδώ δεν με πείθει άλλο- αν και δεν τα έλεγε καθόλου «λάθος». Πίστευα λοιπόν κι εγώ πως ήταν βαθειά δεξιά ( πως αργότερα λέγαμε βαθύ Πασόκ) ώσπου ένα απόβραδο τον άκουσα στο Μαγεμένο Αυλό, με τα αυτιά μου να λέει στη Μαρίκα τη Τζιραλίδου ότι «οι ταμπέλες δεξιά ή αριστερά είναι για τους δρόμους, αγαπητή μου ».
Υπήρξε επιστήθιος φίλος του Κ. Καραμανλή, αλλά δεν δίστασε πάμπολλες φορές να του εναντιωθεί δημοσίως , μάλιστα, ακόμα και σε κρίσιμα ζητήματα. Πιο παλιά όμως που οι πολιτικές διακρίσεις ήταν πιο ξεκάθαρες και οι ταμπέλες των κοινωνικών φρονημάτων υπήρχαν και έμπαιναν πανεύκολα, αυτός είναι δεξιός ο άλλος αριστερός. Την εποχή εκείνη ήταν που όταν ρωτήθηκε για τις ιδιαιτερότητες και τις ευαισθησίες που κάνουν κάποιον να είναι καλλιτέχνης, ο Χατζιδάκις, είχε πει την αξεπέραστη αλλά και τολμηρότατη για εκείνα τα χρόνια ατάκα.
- Κάποιος για να είναι καλλιτέχνης πρέπει να είναι ή αριστερός ή ομοφυλόφιλος. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή υπάρχουν δυο αξεπέραστοι καλλιτέχνες. Ο Μίκης ο Θεοδωράκης κι εγώ! Σας διαβεβαιώνω πάντως πως εγώ αριστερός ΔΕΝ είμαι»!
Το δήλωσε έτσι απλά γαρνιρισμένο με μια γερή δόση από χιούμορ. Μίλησε με απίστευτη απλότητα παρόλο που δεν ήταν ένα θέμα απλό να δηλώσεις τη σεξουαλική σου ιδιαιτερότητα εκείνα τα χρόνια και μάλιστα δημοσίως. Το είπε και τελείωσε αλλά ήταν τέτοιου διαμετρήματος προσωπικότητα και τέτοια ολκής καλλιτέχνης που κανείς άλλος δεν τόλμησε, δημοσίως να τον μεμφθεί για αυτό. Ήταν δεδομένο πια και κανένας δεν ασχολείτο με το θέμα. Αυτός ήταν ο Μανος Χατζηδάκις και ήταν αποδεκτός όπως ήταν.
Αναλύοντας την κοσμοθεωρία του και τις απόψεις του για διάφορα θέματα γενικά είχε πει
- “Και τώρα καταστάλαγμα του βίου μου μέχρι στιγμής είναι : Α δ ι α φ ο ρ ώ για την δόξα. Με φυλακίζει μες στα πλαίσια που καθορίζει εκείνη κι όχι εγώ. Π ι σ τ ε ύ ω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων, κι όχι σ’ αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιεςκαι βιαίως αποκτηθείσες συνήθειές μας. Π ε ρ ι φ ρ ο ν ώ αυτούς που δεν στοχεύουν στην αναθεώρηση και στην πνευματική νεότητα, τους εύκολα «επώνυμους» πολιτικούς και καλλιτέχνες, τους εφησυχασμένους συνομήλικους, την σκοτεινή και ύποπτη δημοσιογραφία καθώς και την κάθε λογής χυδαιότητα.”
Η φωνή του, οι φωνές μας, οι αξέχαστες φωνές που τραγούδησαν Μάνο Χατζηδάκι κι έφεραν θάλασσες πλατειές στα όνειρά μας στοιχειώνουν τις μουσικές μας μνήμες αφήνουν χνάρια ανεξίτηλα στον πολιτισμό μας . Πορεύονται χέρι χέρι μέσα στο χρόνο, με τη Στέλλα, τον Κεμάλ, τον Κυρ Αντώνη , στις κυράδες της αυγής, στο χάρτινο τα φεγγαράκι ..
Mε την Μελίνα Μερκούρη
τα δρομάκια τα στενά και τους κήπους με τα τριαντάφυλλα, στ’ αστέρια και τα φεγγάρια και τα παιδιά του μέλλοντός μας. Όχι βέβαια εκείνα τα παιδιά- τα δίχως αιτία και αφορμή εξοργισμένα- που ίσως είναι έτσι γιατί η δική του μουσική δεν τα χάιδεψε με τη μελωδία της στο νανούρισμα της …
ΥΔΩΡ ΠΟΛΥ ου δυνήσεται σβέσαι την αγάπην
Στα σκαλοπάτια σου εγώ γυρίζω Άνοιξε μέσα για να μπω Και στρώσε μου να κοιμηθώ (1)
Σαν κήπος σε χωράφια. Ναι η αγάπη θα ξαναζήσει Πάλι με τον πόνο της Το γκρέμισμά της πάλι θα αντικρίσει Θα δει να χάνονται όλα Κι όμως πάντα Με το σκοτάδι μπρος Με το σκοτάδι πίσω της Πάντα και πάλι Πάντα και ξανά Πάντα θα ζει Και πάντα θα είναι αγάπη (2)
Ο καθένας μας χρειάζεται που & που να ανυψώνεται 5 εκατοστά από το έδαφος . Αυτό γίνεται κάθε φορά που παίζει αυτό το κομμάτι.
- Πώς γίνεται ο λόγος Θεέ μου, μουσική στα σπλάχνα ; Η μετουσίωση αυτή είναι τελετή θαυμάσια, στην οποία o Mάνος μας έκανε την τιμή και τη χάρη να είμαστε παρόντες κάθε φορά κατ’ ιδίαν. Θαυμαστό και άξιο, το μυστήριό του έργο.
Πόσοι από εμάς δεν έχουμε δει τη «Μανταλένα»ή την «Αλίκη στο Ναυτικό» με την Βουγιουκλάκη, τη «Στέλλα» με τη Μελίνα Μερκούρη ή το «Αλίμονο στους νέους» με τον Δημήτρη Χορν; Πόσοι δεν έχουμε τραγουδήσει από την τελευταία, π.χ., ταινία το «Ας είναι καλά το γινάτι σου»;
Πόσοι όμως έχουμε αναλογιστεί ότι το παραπάνω τραγούδι είναι ένας …. καλαματιανός ; Και αν για πολλούς η σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με το ρεμπέτικο είναι γνωστή και οικεία (Φαντασία για μπουζούκι & πιάνο - Χατζιδάκις-Τσιτσάνης )
Η σχέση του με το δημοτικό τραγούδι
Ο Μάνος Χατζιδάκις χρησιμοποιεί στοιχεία της δημοτικής παράδοσης στο έργο του. Η «τάση» του αυτή είχε φανεί προς τα τέλη της δεκαετίας του ΄40. Το «Για μια μικρή λευκή αχιβάδα» ( γραμμένο το 1946 -1947) , είναι ουσιαστικά το πρώτο επίσημο έργο του συνθέτη όπου η αρχιτεκτονική και η δεξιοτεχνία της δυτικής μουσικής συνδυάζονται με τους ρυθμούς και τα μοτίβα της λαϊκής και δημοτικής μας μουσικής.
Ο ίδιος ο δημιουργός σε συνεντεύξεις του είχε κατά κάποιον τρόπο τεκμηριώσει τη σχέση του με την «ελληνική» μουσική ή τουλάχιστον το πώς εκείνος την αντιμετώπιζε. «Σωστά ευαίσθητος, υγιής, κάτω από τη διδασκαλία των φίλων και των δασκάλων, μαζί με όλα τα άλλα αρνήθηκα τη “σοβαρή” μας μουσική, που η μισή ντυμένη με κουρέλια παρίστανε την Ευ ρώπη και η άλλη μισή με φουστανέλες την “αθάνατη Ελλάδα” μέσ΄ από επαρχιακούς στρατώνες. Η καταβολή μου είναι το λαϊκό τραγούδι του τόπου μας και η συμφωνική μουσική. Αυτά τα δύο παίξανε τεράστιο ρόλο. Κάπου στο μέσον βρήκα τη χρυσή τομή για να κάνω το τραγούδι που ονειρεύομαι».
Η σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με την παράδοση υπήρξε αμφίθυμη. Αισθανόταν από τη μια έρωτα και από τη άλλη μίσος για αυτήν. Από τη μία πλευρά υμνούσε την «Ιτιά»παροτρύνοντας τους νέους να χορέψουν τον τσάμικο και τον καλαματιανό. Από την άλλη πλευρά, όμως, θα μπορούσε να νιώθει και απώθηση γι αυτήν, εφόσον μεγάλωσε σε εποχές όπου το δημοτικό τραγούδι είχε στραγγαλιστεί και αποστραγγιστεί μέσα από την αντιδραστική προπαγάνδα των στρατοκρατόρων και δικτατόρων. Δεν γύρισε όμως την πλάτη του στη δημοτική μας παραδοσιακή μουσική. Αντιθέτως, την ενέταξε στο έργο του, μέσα από τις κινηματογραφικές μουσικές του:
από τη «Στέλλα», το «Εχω ένα μυστικό», από την ταινία «Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο», το τραγούδι «Αχ, αντρούλη μου», από την ταινία «Η κυρία Δήμαρχος» , ή τοο ορχηστρικό «Voyage» από την ταινία «Αμέρικα, Αμέρικα» του Ελία Καζάν, το 1963.
Mε τον Καζάν
Παρούσα στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι είναι και η κρητική μουσική παράδοση, με το τραγούδι του «Καπετάν Μιχάλη».
Ακόμα και στη μουσική για θεατρικά έργα που έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις δανείστηκε στοιχεία της παραδοσιακής μουσικής. Στο έργο «Καίσαρ και Κλεοπάτρα» του Μπέρναρντ Σω (1962) χρησιμοποιεί για πρώτη φορά αυτούσια τη μελωδία ενός παραδοσιακού τραγουδιού την οποία ενσωματώνει στο υπόλοιπο έργο. Επίσης το θεατρικό τραγούδι «Τα έξυπνα παπάκια» παίζει στο σκοπό του αιγαιοπελαγίτικου τραγουδιού «Πέρα στους πέρα κάμπους».
Είναι γνωστό πια ότι η πρωτοτυπία και η επιτυχία των έργων του Μάνου Χατζιδάκι οφείλεται στο γεγονός ότι ο λόγιος Χατζηδάκις δένει τo λαϊκό στοιχείο με την διανόηση , την κουλτουρα και τη τεχνογνωσία.
Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ – Το Τρίτο Πρόγραμμα
Λιλιπούπολη: Ο Χατζιδάκις, έδωσε το ελεύθερο στη τη Μαριανίνα Κριεζή , τη Ρεγγίνα Καπετανάκη και την Ελένη Βλάχου να βγάλουν στον αέρα την πιο πετυχημένη παιδική εκπομπή στη ραδιοφωνικης ιστορία. Η «Λιλιπούπολη» ήταν ένα πρωτότυπο ραδιοφωνικό κόμιξ που συνεπήρε παιδιά όλων των ηλικιών με το απρόβλεπτο χιούμορ και την οξύτατη ματιά της.
Η «Λιλιπούπολη» είχε τέτοια επιτυχία και τόση απήχηση ένα πρωί τηλεφώνησε στην Μαριανίνα Κριεζή ένας ανώτατος υπάλληλος υπουργείου ζητώντας να μάθει τι εννοούσε ο δήμαρχος Χαρχούδας με την τοποθέτησή του στο τάδε θέμα.
Ποιήση: Πουθενά αλλού δεν βρήκε η ποίηση το βήμα που της δόθηκε στο Τρίτο, με τα καθημερινά πεντάλεπτα και την ώρα της Παρασκευής. Η Τούλα Τόλια με τη δική της “ εν λευκώ εξουσιοδότηση” παρουσίασε όλους τους σημαντικούς Έλληνες ποιητές, με τον συνθέτη Δημήτρη Λέκκα α λα μπρατσέτα να τους μελοποιεί.Μια από τις διαβόητες «κρίσεις του Τρίτου» πυροδοτήθηκε με τον Φρανσουά Βιγιόν.
-Υπουργός έξαλλος είπε: «Ποιος είναι αυτός ο Βιγιόν που μιλάει απαξιωτικά για τους παπάδες και τι αηδίες ποιήματα είναι αυτά;».
-Χατζιδάκις: – «Να κάτσει καλά μη βγει αυτό που είπε παραέξω, μαθευτεί στην Ευρώπη και μας πάρουν πίσω και τα δύο Νόμπελ»!
Μια άλλη κρίση ξεσήκωσε η εκπομπή με τα Ευαγγέλια των Χριστουγέννων, όπου αντί για «μουσικό χαλί» ακούγονταν φωνές δικτατόρων, από Χίτλερ έως Παπαδόπουλο.
Ενδεικτικό της ευρύτητας πνεύματος που χαρακτήριζε τα πάντα είναι ότι η πρώτη εκπομπή ποίησης ήταν αφιερωμένη στα ποιήματα του Μπομπ Ντίλαν που μετέφρασε η ίδια η Τόλια. Συνοδεύονταν από ρεπορτάζ στην έξοδο του Ηρωδείου με ερώτημα «Γνωρίζετε τον Μπομπ Ντίλαν;» όπου η συντριπτική πλειοψηφία δεν είχε ξανακούσει ούτε το όνομά του. …
Ο ίδιος ο Χατζιδάκις ορίζει το Τρίτο στο πρώτο του σχόλιο.
Είναι το Τρίτο, θα ‘λεγα,
Σαν αγορά υποδημάτων για παιδιά,
που ακόμη δεν έχουν ενηλικιωθεί
Είναι σαν σμήνος πελαργών
ή μελαγχολικών περιστεριών
Σαν ακροβάτες που κινούνται
σε φανταστικά σκοινιά
Σαν κέντημα γριάς από την Κρήτη
Είναι φωταγωγός
Φωτός αγωγός
Προαγωγός
Αρχών
Έξαρχων
Ιδαλγός
Για τον συνθέτη της Γειτονιάς των Αγγέλων η Λινα Νικολακοπούλου έχει πει πως Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι προσωπική μας υπόθεση- του καθενός χωριστά. Όχι του κράτους, όχι των φεστιβάλ, όχι των εορτών και πανηγύρεων. Είναι υπόθεση που διεγείρει μέσα μας το αίτημα για πολιτισμό, αισθητική, ελευθερία, καθρέφτισμα της εγκλωβισμένης μας ψυχής και αντάμωμά της νοερό με τον τόπο από όπου ήρθε κι έτσι νωπή κατοίκησε στο σώμα μας. Δεν λείπει ετούτο στους πολλούς, γι’ αυτό μιλώ για υπόθεση σαφώς προσωπική. Να ανάβουμε ο καθένας το κερί του από τη φλόγα του έργου του κάθε νύχτα Μεγάλου Σαββάτου, Μεγάλου Ερωτικού, Μεγάλης Ερημίας, γιατί η μουσική του είναι μια Μεγάλη Βδομάδα Δημιουργίας και Παθών, και έχει μια Κυριακή που ξημερώνει, πάντα αναστάσιμη στο τέλος.
Όχι ότι δεν έχουμε ανθρώπους δικούς ή σαν δικούς, αιώνες τώρα, που μας τρέφουν και μας ανατρέφουν, πνευματικά και ηθικά, από όποια χώρα και όποια φυλή τούς έδωσε το αίμα τους, αλλά μερικοί πολλές φορές μάς λείπουν, πολλές στιγμές μάς λείπουν, μια και τα βήματά τους ή το ξενύχτι τους στις πόλεις όπου ζούμε ήταν παράθυρο με φως όλες τις άγριες ώρες.
Αμίλητη ακούω τώρα μουσική από το βινύλιο. Ο δίσκος λέγεται «Σκληρός Απρίλης του ’45». Λέει στο εσώφυλλο ο Μάνος Χατζιδάκις, σε ένα σημείωμά του: «Αν μπορούσα να ξαναγύριζα σε εκείνο τον καιρό, όχι γιατί θα ήμουν πιο νέος αλλά γιατί δεν θα γνώριζα τη φρίκη των κατοπινών καιρών».
Έχει μια ρωμαλέα λύπη ετούτη η μουσική, ανοιξιάτικη, μια λύπη γνώριμη και καθαρή που ξέρεις πού μένει, ξέρεις το σπίτι της, τη γειτονιά της. Έτσι όπως καθάρισε το ρεμπέτικο τραγούδι από τη σκόνη του δρόμου που το γέννησε κάτω από την ευλογημένη βροχή της αγάπης του Μάνου Χατζιδάκι γι’ αυτή την όμορφη όψη της ιδιοσυστασίας μας. Έτσι, άλλωστε, δημιουργούσε πάντα, ευγενικά. Πάντα στο φως τα πετάγματά του, πάντα με το φως μάς ξεναγούσε μέχρι να συνηθίσουνε και τα δικά μας μάτια σ’ αυτή τη λάμψη της χαράς που τη γεννάει μια λύπη.
Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι ο δικός μου Ιορδάνης ποταμός, λέει η ίδια. Σ’ αυτόν τρέχω σαν διψασμένη, σκονισμένη και άπνοη κάθε φορά που οι φλέβες μου γίνονται ξύλινες από την ανομβρία αυτού του τόπου, να πέσω ξανά να βαφτιστώ τον λόγο τον ερχόμενο, να μετανιώσω για τα ύψη και τα βάθη που δεν αναζήτησα με πειθαρχία συνεχή, να ξανανιώσω. Σε αυτό το ζωντανό νερό της εκφρασμένης τέχνης του και της αισθητικής του. Με τα πνευστά και τα έγχορδα, έξοχη φωτοσκίαση και αύρα ολόγυρα από τη φωνή του τραγουδιστή. Γιατί έρχεται από πολύ μακριά ετούτη η γνώση στραμμένη πάντοτε στο φως, συνειδητά σαν άσκηση. Με τα κρουστά να ελαφρώνουνε το πάτημα του σώματος, για να το κάνουν λυγερό και αέρινο, να σκαρφαλώνει πιο ψηλά, να βλέπει κάτω, να αγαπάει.
Από μια παραξενιά της σχολικής μου πραγματικότητας στο Δημοτικό δεν έκανα Μυθολογία. Άρχισα να διαβάζω εκ των υστέρων, έφηβη σχεδόν. Πλην όμως, σκέφτομαι πως όταν υπάρχουν δημιουργοί άξιοι και πλήρεις, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, μας μεταφέρεται ο μύθος ολόκληρος και ακέραιος. Παρόν, παρελθόν, κοντινό και απώτερο, μέλλον, κοντινό και απώτερο, πως γίνεται αντίδωρο και το κοινωνούμε. Έτσι νιώθω κάνοντας ακρόαση σε έργα όπως «Η εποχή της Μελισσάνθης», «Τα Παράλογα», «Κύκλος του C.N.S», «Μεγάλος Ερωτικός», ” Τα λιανοτράγουδα“, «Σκοτεινή Μητέρα», σαν να εκκλησιάζομαι και σαν να λειτουργώ και εγώ την ίδια ώρα.
Είμαστε τυχεροί που μιλάμε αυτή τη γλώσσα που μελοποίησε ο Μάνος Χατζιδάκις. Μέλλον εποίησε με τον ακριβό λόγο του Νίκου Γκάτσου. Γιατί το έργο του, ο βίος και τα γραπτά του είναι σαν ασημένια ιερή ελιά που τον καρπό της χέρια να ‘χεις να μαζεύεις. Ορίστε η κληρονομιά για τα πνευματικά παιδιά του. Νά ένας «καθρέφτης με το μαχαίρι» να κοιταχτούμε και να κόψουμε σκοινιά, δεσμά, ευτέλειες. Να ανοίξουμε γράμματα κλειστά ακόμα. Και ας μας τα έστελνε κάθε φορά που κάτι είχε να μας πει, και ας μην τα ανοίγαμε. Ήρθε ο καιρός. Όσα νερά θολά και αν τρέχουν στα κανάλια, κι όσα δημόσιας σχέσης ρεύματα μας κατακλύζουν χρόνια τώρα με ηθελημένες «ηλιοφανείς» στάσεις ζωής ή πάλι ηθελημένες – κάθε που κάτι νιώθουμε και πάμε να το αρθρώσουμε- «κακοκαιρίες», εκείνο το «ύδωρ πολύ ου δυνήσεται σβέσαι την αγάπην» από το Άσμα Ασμάτων, στον «Μεγάλο Ερωτικό» γίνεται σχεδία και κιβωτός μέχρι το σπίτι μας, μέχρι την πόρτα κάποιου φίλου. Όχι πως δεν υπάρχουνε άνθρωποι δικοί ή σαν δικοί, αλλά εκείνος ήταν έξοχος.
Ολο αυτό το αφιέρωμα χαρισμένο εκεί όπου αγαπώ, μαζί με ένα Χαμόγελο, το λατρεμένο μου κομμάτι του Μάνου Χατζηδάκι.
Για την ΕΡΤ
«Θα μπορούσα να εισηγηθώ ακόμη και κλείσιμο, αλλά «ο κόσμος δεν μπορεί να ζήσει πια χωρίς την EPT», παραδεχόταν ο μεγάλος συνθέτης ήδη στα μέσα της δεκαετίας του ’80.
Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στη Μαρία Ρεζάν, η τελευταία είχε ρωτήσει τον Χατζιδάκι, που πρωταγωνίστησε στην ποιοτικότερη ίσως εκδοχή της ελληνικής ραδιοφωνίας όταν ανέλαβε το Τρίτο Πρόγραμμα: «Σκεφθήκατε, ποτέ, να εισηγηθείτε, να διαλυθεί η ΕΡΤ και να αρχίσει από την αρχή;».
Ο Χατζιδάκις ήδη το 1984 φαίνεται ότι είχε πλέον μία πολύ σαφή εικόνα για την πορεία που ακολουθούσε η ΕΡΤ:
«Kι αυτό θα το εισηγούμην αλλά ο κόσμος δεν μπορεί να ζήσει πια, χωρίς την EPT. Θα πεθάνουν αν δεν τους δώσεις εκείνο, για το οποίο θα μπορούν να διαμαρτύρονται. H EPT είναι πολύτιμη γιατί δίδει στον ελληνικό λαό την ευκαιρία να διαμαρτύρεται και να λέει «τι αίσχος που είναι η EPT». H αντιπολίτευση διαμαρτύρεται, γιατί δεν της δίνουν περισσότερο χρόνο, οι άλλοι γιατί δεν τους δίνουν περισσότερη «Δυναστεία», οι άλλοι γιατί υπάρχει η «Δυναστεία» και όλοι είναι ευχαριστημένοι. H EPT είναι ένα απαραίτητο φάρμακο, για να ζούμε με την ψευδαίσθηση της ελευθερίας
Δε χάθηκε όλος ο πολιτισμός μας με το κλείσιμο της ΕΡΤ… αλλά ένα κομμάτι του. Ο υπόλοιπος πολιτισμός μας έχει χαθεί εδώ και χρόνια… Έχει χαθεί από τότε που αφήσαμε πίσω τις παραδόσεις και την ελληνική παιδεία μας. Από τότε που αφήσαμε τους πολιτικούς να μας κλέψουν τον ιδρώτα της ζωής μας, τα όνειρα μας αλλά και των παιδιών μας και να κυβερνούν με γνώμονα το παραγέμισμα της τσέπης τους.
Αναρωτιέσαι γιατί δε βγήκαν έξω όλοι οι Έλληνες να διαμαρτυρηθούν και μάλιστα μερικοί να χαίρονται με την απόφαση αυτή;; Για ποιό λόγο να διαμαρτυρηθούν;; Γνωρίζει η νεολαία μας τι εστί Χατζιδάκις; Χόρν ; Μουσικά σύνολα; Τους μίλησε ποτέ κάποιος για έννοιες λεπτές και πολύτιμες, όπως ομοψυχία και Πατρίδα;; Νομίζεις πως γνωρίζουν τη σύνδεση τους με το παρελθόν που μας άφησε σα κληρονομιά ο Σολωμός, ο Ρίτσος, ο Σεφέρης και ο Καβάφης;;
Μιλάς εσύ για πολιτισμό ενώ βλέπεις το 14χρονο παιδί σου να κρύβεται πίσω από ένα tablet, i-phone χωρίς να γνωρίζει ποιος είναι ο Σωκράτης , ο Αριστοτέλης κι ο Πλάτωνας και το αφήνεις ανενόχλητο.. Μιλάς εσυ για πολιτισμό που ενώ εδώ και 5 χρόνια δεν έβγαλες κουβέντα για τον άστεγο δίπλα σου, αυτόν που δεν είχε να φάει, αυτόν που δεν είχε να δώσει στην οικογένειά του αυτά που εσύ θεωρείς αυτονόητα και τα έχεις δεδομένα για τη δικιά σου. Μιλάς εσύ που για μουσική ακούς καψουροτράγουδα και ανόητα μπουζούκια.. Μιλάς όταν η έννοια των … “γύρω σου” , είναι ο καφές και η παρέα που σε συνοδεύει στις εξόδους του ή σε συντροφεύει τα βράδια στη βεράντα σου.
Η ΕΡΤ έκλεισε και τώρα βλέπεις απλά το αποτέλεσμα των πράξεων που ανεχτήκαμε όλοι μας τόσα χρόνια..
Γιατί να υπάρχει η ΕΡΤ αφού ο πολιτισμός μας έχει πεθάνει..;; Είναι αναπόφευκτο και πρώτο αποτέλεσμα αυτών που δεν ήθελες να μάθεις ποτέ.. Ελληναρά μου. Δεν είναι τα ψέματα που σου είπαν ή οι αλήθειες που σου έκρυβαν! Είναι που δεν άνοιξες ποτέ τα μάτια για να βλέπεις γύρω σου.. είναι που δε ψαχούλεψες ποτέ σου , που δεν αναρωτήθηκες τι είναι άραγε αυτό που σου σερβίρουν..
Βλέπεις πια ολοφάνερα τα σημάδια του βιασμού και ψάχνεις να βρεις τι έγινε. Ψαχνεις να μαζέψεις τα ερείπια σου, όταν ακόμα δεν έχεις καταλάβει πως κάποιοι άνθρωποι που εσύ ανεχόσουν έκαναν τον διπλανό σου να μη μπορεί να ζήσει κόβοντάς του ακόμα και τα 5 με 10 ευρώ.. Ναι και όμως μπορεί να τα χρειάζεται για ένα ψωμί και ένα γάλα παραπάνω, γιατί εσύ ο ίδιος ανέχτηκες να τον βλέπεις σε αυτή τη κατάσταση και να στηρίζεις αυτούς που μας σκοτώνουν…
….και τώρα εσύ ψάχνεις για πολιτισμό ενώ η φράση που κυριαρχεί δίπλα σου είναι “που θα δούμε τον αγώνα απόψε ρε μ@λ@@κ@ ;;;”
Δεν έσβησε ο πολιτισμός με το κλείσιμο της ΕΡΤ..O πολιτισμός μας έχει ξεθωριάσει επικίνδυνα από τη στιγμή που κάποιοι επέτρεπαν στον εαυτό τους να αναριχώνται σαν ερπετά και να ζουν πάνω στις πλάτες των άλλων..-κι αυτοί οι άλλοι να έχουυν καταπιεί το αμίλητο νερό..Ο πολιτισμός μας έχει σβήσει από τη στιγμή που έχουμε χάσει τα όρια και τη συναίσθηαη.Ψηφίζεις ανθρώπους που εκπροσωπούν τη βία..γιατί αφήνεις και σε παραπλανούν δείχνοντας σου το ψεύτικο πρόσωπο τους Κανένα δεν ακούς.. τίποτα δεν διαβάζεις.. κι αν διαβάζεις τα πέρνεις όλα στο χαβαλέ και δεν γίνονται αυτά.. κι έτσι το φίδι παίρνει μορφή και ξεδιπλώνεται και η χώρα δηλητηριάζεται όλο και πιο πολύ..
Με τα τελευταία γεγονότα προς στιγμήν πίστεψα πως ο κόσμος θα ξεσηκώνονταν …θα έβγαινε από την αδράνεια και θα έβλεπε πως το κλείσιμο της ΕΡΤ δεν είναι μόνο το τέλος μιας πολιτισμικής αξίας, δεν ειναι οι 2.500 άνεργοι που προστέθηκαν στους ήδη υπάρχονες, δεν είναι μόνο η ανικανότητα του κράτους να διαχειριστεί δημοκρατικά τα θέματα του και να μας παραχωρήσει αυτά που μας δικαιωματικά μας ανήκουν, δεν είναι μόνο η διχόνια που θέλησαν να μας επιβάλουν για να πάψουμε να βλέπουμε καθαρά ο ένας τον άλλο, δεν είναι η διάρρηξη το σπάσιμο του κοινωνικού ιστού, είναι η αρχή της σαπίλας που εμείς οι ίδιοι αφήσαμε να απλωθεί σε όλη τη χώρα και τώρα άρχισε να μας πέρνει η μπόχα!
Είναι η συνέπεια των δικών μαςλαθών κι επίσης η συνεπεια της καθημερινής κι ασύστολης καταστροφής του πολιτισμού μας.. το χάσιμο των αρχών και αξιών μας..
Σήκω μωρέ και κοιτάξε γύρω σου.Δεν βλέπεις ότι σε φιμώνουν , σε αφανίζουν και πως έρχεται η δική σου η σειρά Ελληναρά μου σε αυτό το ντόμινο της καταστροφής;;
Ίσως σε συναντήσω κάπου εκεί έξω..στο πλήθος των λαθών μας..του ψόφιου πια πολιτισμού μας..
ΕΠΙΣΤΟΛΗ – ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΣΑΚΟΡΑΦΑ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ
“Αγαπητέ κύριε, αγαπητή κυρία,
Αποφασίζομεν και διατάζομεν….”
Αυτό υπήρξε με λίγα λόγια το περιεχόμενο της επιστολής του Γιάννη Στουρνάρα προς τους περιφερειακούς σταθμούς που προβάλλουν τις εκπομπές της ΕΡΤ.
Οφείλω μια απάντηση :
Διορισμένε υπουργέ και υποτακτικέ των χρηματοπιστωτών κύριε Στουρνάρα,
Από εσάς περιμένουμε τα πάντα.
Λογοκρισία, φίμωση, απειλές, εκφοβισμούς, φασίζουσες πρακτικές…Οι μόνοι άλλωστε που στηρίζουν τις πρακτικές σας των τελευταίων ημερών είναι οι νεοναζιστές πολιτικοί σας σύμμαχοι.
Και δε γίνεται να μην περιμένω τα πάντα από έναν υπουργό που με την αδίστακτη πολιτική του έχει οδηγήσει το λαό μας στην οικονομική απόγνωση και στην κοινωνική εξόντωση. Το αντίθετο, οι φασίζουσες πρακτικές βρίσκονται σε πλήρη αντιστοιχία με την πολιτική την οποία εφαρμόζετε, αφού η δημοκρατία δεν αντέχει, δε χωρεί και δε συνάδει με αυτά που γίνονται στην πατρίδα μας τα τελευταία χρόνια.
Αλλά, κύριε Στουρνάρα. Επαναλαμβάνω : αλλά…
Εδώ και ένα χρόνο ασκείτε και εφαρμόζετε πολιτική καταστρατηγώντας το Σύνταγμα και ακυρώνοντας τη Βουλή.
Εδώ και ένα χρόνο διοικείτε με φιρμάνια, με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, αντιμετωπίζοντας τους βουλευτές σαν περιττούς και τους πολίτες σαν υπηκόους τριτοκοσμικής Μπανανίας.
Εδώ και ένα χρόνο είστε ο βασικός πυλώνας μιας κυβέρνησης που αντιλαμβάνεται το δημόσιο σα λάφυρο και τους εργαζόμενους σαν κολίγους.
Η απόλυτη αποτύπωση της αντίληψής σας και των μεθοδεύσεών σας φάνηκε με το φασιστικό τρόπο που αποφάσισε και διέταξε η κυβέρνησή σας να μπει λουκέτο στην ΕΡΤ.
Η κυβέρνησή σας έβαλε λουκέτο στην ενημέρωση.
Έβαλε γύψο στη δημοκρατία.
Έβαλε σε μια μέρα 3.000 εργαζόμενους στον εφιάλτη της ανεργίας.
Κύριε Στουρνάρα,
Εσείς προσωπικά δε νομιμοποιείστε να επικαλείστε την κείμενη νομοθεσία.
Αυτή τη νομοθεσία την κάνατε κουρελόχαρτο προς όφελος των μεγάλων αφεντικών σας, εγχώριων και ξένων.
Εσείς προσωπικά δε νομιμοποιείστε να επικαλείστε παραβάσεις στο ραδιοτηλεοπτικό τοπίο.
Είστε ο πρώτος παραβάτης προς όφελος των διαπλεκόμενων αφεντικών σας των ιδιωτικών καναλιών.
Εσείς προσωπικά δε νομιμοποιείστε να μιλάτε για νομιμότητα στο ραδιοτηλεοπτικό φάσμα.
Εσείς και η κυβέρνησή μας κλείσατε μέσα σε ώρες το μοναδικό νόμιμο σταθμό στην Ελλάδα.
Ευθέως λοιπόν κύριε Στουρνάρα σας λέγω ο πολιτικός σας τσαμπουκάς δεν περνάει.
Και δεν περνάει γιατί είναι κούφιος.
Πολιτικό τσαμπουκά έχει μόνον αυτός που εν ονόματι των συμφερόντων του λαού, θαρραλέα και γενναία, συγκρούεται με τους δυνάστες του λαού του.
Εντολοδόχοι αχυράνθρωποι του δικού σας είδους, όταν βρίσκουν το θράσος να συμπεριφέρονται με πολιτικό τσαμπουκά στο λαό, όταν βρίσκουν το θράσος να συμπεριφέρονται με πολιτικό τραμπουκισμό σε κάθε πηγή ενημέρωσης και αλήθειας, έχουν την κατάληξη που είχαν όλοι οι αχυράνθρωποι στην ιστορία της πατρίδας μας, όλοι αυτοί που στα αφεντικά τους βροντοφώναζαν ΄΄ yes man ΄΄, ενώ στο λαό ούρλιαζαν ΄΄ αποφασίζομεν και διατάσσομεν΄΄.
Δείτε τα πρωτοσέλιδα των ευρωπαϊκών εφημερίδων, ακούστε τις δηλώσεις των ξένων ομολόγων σας, ανοίξτε τα αυτιά σας στην κατακραυγή των απανταχού Ελλήνων και Ελληνίδων και θα αντιληφτείτε ότι ο μόνος που αυτή τη στιγμή βρίσκεται αντιμέτωπος με κυρώσεις είστε σεις και η κυβέρνησή σας.
Θεωρώ πως είναι μεγάλη μου τιμή να σας παρουσιάσω την γενετίστρια Βάσω Επισκόπου, που με σύμμαχο το γονίδιο της κίνησης πραγματοποίησε ένα άλμα στη γενετική και το κάνω με ιδιαίτερη χαρά αλλά και συγκίνηση.
Μέσα σε όλο αυτό τον ορυμαγδό και σε όλη αυτή τη διαπλοκή, την αβεβαιότητα και τη μαυρίλα, μέσα στις επικρίσεις για τα πολιτικά και κοινωνικά θέματα και τη γενική απαξίωση για τους Έλληνες, ξεπρόβαλε στο παγκόσμιο στερέωμα μια γλυκειά ευγενική μορφή που μας γλύκανε την πίκρα.
Η είδηση για το τελευταίο της επίτευγμα πέρασε μάλλον στα ψιλά γράμματα των εφημερίδων επισκιαζόμενη απο τους τριγμούς και την αναταραχή που προκάλεσε στην κοινωνία μας το αιφνίδιο κλείσιμο της ΕΡΤ. Αξίζει όμως μιλήσουμε και για την ίδια αλλά κυρίως και για το επιστημονικό της έργο.
Είναι η γενετήστρια, Βάσω Επισκόπου. Μια ακόμα Ελληνίδα που διακρίνεται για το ερευνητικό της έργο στο εξωτερικό και την προσφορά στη επιστήμη της γενετικής, αυτή τη φορά.
- Μια ζεστή προσωπικότητα, ένα αφοπλιστικό χαμόγελο και μια καρδιά που μας χωρούσε όλες. Νιώθαμε σε κάθε βήμα της σχολικής μας ζωής μια ζεστή παρουσία ανάμεσα μας , έναν ανθρωπο έτοιμο να προσφέρει οποιαδήποτε ηθική συμπαράσταση. Η Βάσω ήταν η κινητή μας εγκυκλοπαίδεια , ο homo Universalis της τάξης . Μας ήταν πάντα απαραίτητη. Eμεις που τη γνωρίσαμε περισσότερο, είδαμε ένα παιδί μα κι έναν ανθρωπο που έκανε συνεχή προσπάθεια να καλυτερεύση τον εαυτό του…
Αυτή είναι η Βάσω μας όπως την περιγράφει χαρακτηριστικά στο “Θησαυρό” της τάξης τους, αυθόρμητα η διπλανή της στο θρανίο και όπως την γνωρίζαμε όλες γύρω.
Αυτή η νεαρά Κυρία με το όμορφο προσωπάκι και το γλυκό χαμόγελο, τελειώνοντας το σχολειό κάποια στιγμή εκεί στο δρόμο των θετικών επιστημών και καθ’ οδόν για το Πολυτεχνείο κάπου στη διαδρομή ανακάλυψε τον έρωτά της για τη Βιολογία . Ετσι, “ξεστράτισε “ και έγινε βιολόγος. Σπούδασε τις βασικές της σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας και μετά συνέχισε στο University (Medical Centre), New York όπου ασχολήθηκε με τη έρευνα στη γενετική και πήρε το διδακτορικό της.
Από το 2007 η Βάσω Επισκόπου είναι καθηγήτρια της Αναπτυξιακής Βιολογίας στην Ιατρική σχολή του Imperial College στο Λονδίνο και από το 2011 επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του MRC Clinical Sciences Centre, Imperial College London.
Η διακεκριμένη μας πια, γενετίστρια, έχει κάνει πολλές πρωτοποριακές ανακαλύψεις που αφορούν νευρικές παθήσεις και ανοίγουν δρόμους θεραπείας για αυτές.
Ένα νέο γονίδιο που ανακάλυψε δίνει ελπίδες σε εκατομμύρια ασθενείς που πάσχουν από εκφυλιστική παράλυση των άκρων ή έχουν υποστεί τραυματισμό των νεύρων της σπονδυλικής τους στήλης.
- «Πριν από 10 χρόνια είχα κάνει την ανακάλυψη ενός νέου γονιδίου που το ονόμασα ”Αρκαδία”, από τη μυθική γη του Πάνα και των νυμφών. Τα γονίδια είναι γενετικοί τόποι στο χρωμόσωμα του ανθρώπου, και θέλησα να δώσω σε αυτούς τους γενετικούς τόπους το όνομα του δικού μου αγαπημένου μέρους, της Αρκαδίας. Οι ανακαλύψεις μας δημοσιεύτηκαν σε δύο άρθρα στο περιοδικό Nature και εξηγούν ότι κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής φάσης η ”Αρκαδία” είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της κεφαλής και του εγκεφάλου στον οργανισμό. Επίσης δημοσιεύσαμε ότι η ”Αρκαδία” έχει και δράση προστατευτική στον ώριμο πια οργανισμό, ενάντια στον καρκίνο. Πρόσφατα βρήκαμε ότι η ”Αρκαδία” έχει ένα ομόλογο παρόμοιο γονίδιο, το που ονόμασα ”Αρκαδία 2”.
Παρατηρήσαμε ότι εκφράζεται συγκεκριμένα στον νευρικό ιστό, κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης και στον ώριμο άνθρωπο και ποντίκι, αφού όλα τα πειράματά μας γίνονται σε ποντίκια. Τα ποντίκια είναι καταπληκτικό πειραματικό μοντέλο, γιατί είναι πολύ κοντά στον άνθρωπο εξελικτικά. Μας δίνουν τη δυνατότητα να αφαιρέσουμε γονίδια για να δούμε τα συμπτώματα της αφαίρεσής τους στον ζωντανό οργανισμό του ποντικού άλλα και του ανθρώπου.
Η ”Αρκαδία 2”, όταν αφαιρεθεί από τα ποντίκια, σταματά ή γίνεται ημιτελώς η ανάπτυξη των κινητικών νευρώνων. Ως γνωστόν, οι κινητικοί νευρώνες βρίσκονται στη σπονδυλική στήλη και εκτείνουν μακρύς άξονες για να επικοινωνήσουν με τους μυς στην περιφέρεια του σώματος και να τους κινήσουν. Δηλαδή είναι υπεύθυνοι για όλες τις κινητικές λειτουργίες (ομιλία, αναπνοή, σίτιση κ.λπ.). Χωρίς την «Αρκαδία 2», όμως, οι νευρώνες αυτοί δεν μπορούν να φτάσουν τους πιο μακρινούς μυς όπως αυτοί που βρίσκονται στα άκρα και έτσι υπάρχει παράλυσις. Οι μύες δεν μπορούν να κινηθούν χωρίς τη νεύρωσή τους από τους κινητικούς νευρώνες.
Βρήκαμε λοιπόν ότι η ”Αρκαδία 2” είναι απαραίτητος παράγοντας για την επιμήκυνση αυτών των αξόνων κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Επιπλέον ανακαλύψαμε ότι το ίδιο γονίδιο ρυθμίζει μια μεγάλη οικογένεια παραγόντων, οι οποίοι εκκρίνονται και λέγονται ”Bone Morphogenetic Proteins (BMP)”. Αυτοί οι παράγοντες παίζουν τον ίδιο σημαντικό ρόλο με την ”Αρκαδία 2”».
Τι είναι οι παράγοντες «BMP»; Είναι ορμόνες;
- «Παράγοντες ονομάζουμε στη Βιολογία τις πρωτεΐνες που παράγονται από τα γονίδια (το DNA όπου οι πρωτεΐνες είναι κωδικοποιημένες). Στη συνέχεια οι πρωτεΐνες είτε μένουν μέσα στο κύτταρο είτε εκκρίνονται στον εξωκυττάριο χώρο. Το ίδιο κάνουν οι παράγοντες ”BMP” και οι ορμόνες. Γι’ αυτό λέγονται παράγοντες σήμανσης. Επικοινωνούν με άλλα κύτταρα που βρίσκονται μακριά από αυτά που τους παράγουν και τους δίνουν οδηγίες να διαφοροποιηθούν και να φτιάξουν κάποιον άλλο ιστό ή να προκαλέσουν κάποια λειτουργία.
Η αναγνώριση των παραγόντων ”BMP” από τα κύτταρα ανοίγει ένα μονοπάτι σήμανσης που οδηγεί στην ενεργοποίηση γονιδίων που εκτελούν τις οδηγίες τους.
Εμείς βρήκαμε ότι οι παράγοντες ”BMP” , που εκκρίνονται από τους μυς των άκρων, δηλαδή στην περιφέρεια, ενεργοποιούν το μονοπάτι σήμανσης στους κινητικούς νευρώνες, που κάνουν τους άξονές τους να προχωρήσουν πιο πέρα, να επιμηκυνθούν. Αυτή είναι η όλη ιδέα».
- Ποιες ασθένειες θα μπορέσουν μελλοντικά να βρουν ίαση, μέσα από αυτή την ανακάλυψη;
«Πιστεύουμε ότι αυτές οι μελέτες θα εμπνεύσουν εμάς και άλλους ερευνητές στο να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε αυτή τη γνώση για να καταλάβουμε τις ασθένειες των κινητικών νευρώνων. Σε αυτού του είδους τις ασθένειες, σαν κι αυτή από την οποία πάσχει και ο διάσημος φυσικός Στίβεν Χόκινγκ, δεν υπάρχει καμία θεραπεία και οι περισσότεροι που διαγιγνώσκονται έτσι, πεθαίνουν μέσα σε δυο χρόνια από παράλυση. Είναι εκφυλιστικές παθήσεις των κινητικών νεύρων.
Οι άξονες και οι νευρώνες εκφυλίζονται και πεθαίνουν και έτσι οι μύες παραλύουν και δεν μπορεί να υπάρξει κίνηση. Είναι κυρίως κληρονομικές. Μάλιστα γνωρίζουμε μερικά από τα γονίδια που ευθύνονται για αυτό.
Η ανακάλυψή μας θα βοηθήσει στο να καταλάβουμε πώς τα νεύρα και οι άξονές τους εκφυλίζονται στις ασθένειες αυτές, και αν μεταλλάξεις στο γονίδιο της ”Αρκαδια 2” συμμετέχουν στον εκφυλισμό αυτό. Επίσης οι παράγοντες ”ΒMP” ίσως να μπορούν να χορηγηθούν για να διατηρηθούν οι άξονες που ενώνουν τους νευρώνες με τους μυς σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ακόμα θάνατος των νευρώνων, δηλαδή σε πρώιμο στάδιο της ασθένειας. Η αναγέννηση αξόνων γενικά είναι αδύνατη στις περισσότερες περιπτώσεις τραυματισμού, όπως αυτήν της σπονδυλικής στήλης. Ελπίζω όμως ότι η γνώση αυτή για τον ρόλο του νέου γονιδίου να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί για την αναγέννηση αξόνων για την επανασύνδεση του νευρικού με τον μυικό ιστό και επαναφορά κίνησης». Εχω αφιερώσει τη ζωή μου στη δουλειά αυτή, γιατί μου αρέσει πάρα πολύ η έρευνα ( πάντα μου άρεσε) . Για μένα είναι μεγάλη ικανοποίηση να μπορέσω στη ζωή μου να προσφέρω κάτι στην ανθρωπότητα, που να τη φέρει πιο μπροστά. Να την κάνει να προοδεύσει. Το θεωρώ καθήκον μου».
-Η επιστήμη της γενετικής όσο προοδεύει πλησιάζει τον Θεό;
«Η επιστήμη, μάς δείχνει τη μέθοδο για το πώς να ερευνούμε τον φυσικό κόσμο και πώς να ανακαλύπτουμε πράγματα. Θεωρώ ότι το σημαντικότερο προσόν που έχει ο άνθρωπος, είναι το μυαλό του. Να μπορεί δηλαδή να φτάνει και να ρωτάει τη φύση. Αυτό λοιπόν, για να απαντήσω στην ερώτησή σας, κάποιος θα μπορούσε να το εξηγήσει κι έτσι: Οτι οι ανθρώπινες ανακαλύψεις πλησιάζουν τον Θεό».
**********
Τα λόγια , τα παρμένα μέσα από συνέντευξη της (στο ” Έθνος”) και τονισμένα με τα φωσφωριζέ τα γράμματα, μου θύμησαν την νεαρή μαθήτρια που λέγαμε πιο πάνω. Διαφαίνεται ξεκάθαρα, πως σαν γενετήστρια η Βάσω η Επισκόπου εξακολουθεί να προσφέρει – στην κοινωνία και στην επιστήμη- όπως τότε στις συμμαθήτριες της, παραμένοντας κατά βάθος αναλλοίωτη… Η γλυκειά Βασούλα της εφηβείας και των νεανικών μας χρόνων.
Συγχαρητήρια Βάσω! Μας κάνεις όλους πολύ περήφανους. Να είσαι καλά και να συνεχίσεις έτσι και ακόμα καλύτερα. Μπορεί στο πρακτικό να μη διδάχτηκες λατινικά αλλά το “Non ministrari sed ministrare” κατάφερες και το έκανες -το κάνεις- πράξη. Άνθρωποι σαν εσένα, σίγουρα φέρνουν την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο μπροστά και αποδεικύουν σε όλους μας ότι η Επιστήμη δεν σκοτώνει τον Άνθρωπο που κρύβουμε μέσα μας από παιδιά!
- Τελικά, τίποτα δεν ειναι τυχαίο σε αυτήν εδώ τη χωρα! Μόνο οι πολιτικοί μας !
Γύρω στους 20 ήταν οι βουλευτές της ΝΔ που είχαν κληθεί στο Μαξίμου, στις 14,00 της Τρίτης για να ενημερωθούν για τις εξελίξεις στην ΕΡΤ. Στην άτυπη αυτή σύνοδο των βουλευτών πήγε και ο πρωθυπουργός κ. Αντ. Σαμαράς.
Εκείνο που έχω να σας αποκαλύψω ( τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια δηλαδή) είναι ότι ουδείς από τους βουλευτές πρoέβαλε την παραμικρή αντίρρηση για το κλείσιμο της ΕΡΤ! Αναλύθηκε κυρίως από τον Δ. Σταμάτη στους βουλευτές η κυβερνητική απόφαση. Τους προειδοποίησε ότι για την απόφαση αυτή «δεν έχουμε τη στήριξη των άλλων κομμάτων» και ότι τα άλλα κόμματα δεν έχουν δώσει εναλλακτικές προτάσεις για την απόλυση 2.000 υπαλλήλων. Σε κάποια στιγμή, όταν ειπώθηκε στους βουλευτές της Νέας Δούλας ότι τα «άλλα κόμματα δεν έχουν και κάτι να προτείνουν διαφορετικό», κάποιος βουλευτής (καλύτερα να μη αποκαλύψω τέτοιες κρίσιμες ώρες το όνομά του), ο μικρός Αντωνάκης είπε:
- «Ε, τι να κάνουμε, αν δεν το θέλουν τα άλλα κόμματα ας πάμε τώρα σε εκλογές»!!!
Γενικά επικράτησε ευφορία ανάμεσα στους βουλευτές για το κλείσιμο και το άνοιγμα και πάλι της ΕΡΤ και ορισμένοι (πάλι δεν θα σας αποκαλύψω ονόματα) πρότειναν και διάφορες ονομασίες:
- «Να την ονομάσουμε “Νέα Δημόσια Τηλεόραση ή με συντόμευση… ΝΔ tv” » πρότειναν ενώ οι πιο προχωρημένοι στις ονομασίες ρώτησαν μεταξύ σοβαρού και αστείου:
- «Την ΥΕΝΕΔ πότε θα την ανοίξουμε και πάλι;».
Ο Πρωθυπουργός στην παρέμβασή του ανέφερε ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει. Είπε μάλιστα ότι δεν φώναξε τα ΜΑΤ στον χώρο για να προλάβει καταλήψεις και υπενθύμισε ότι το σχέδιο που πρόκειται να εφαρμοστεί βασίζεται κυρίως στην πρόταση του κ. Ν. Αλιβιζάτου επί υπουργίας του κ. Μόσιαλου, με μερικές αλλαγές όσον αφορά τις κοινωνικές ευαισθησίες: «Θέλουμε δημόσια τηλεόραση και όχι κρατική» είπε ο Πρωθυπουργός και έφερε ένα παράδειγμα. Παρομοίασε την ΕΡΤ με …. ένα αυτοκίνητο που… ρετάρει, λέγοντας ότι δεν μπορεί να το επιδιορθώσεις ενώ βρίσκεται εν κινήσει αλλά θα πρέπει να το κλείσεις για μερικές ημέρες σε ένα συνεργείο για να διορθώσεις τη βλάβη και
-«Αυτό ακριβώς κάνουμε, με την ΕΡΤ»!
Συνεργείο η αγάπη μας δηλαδή κι αυτός βουλκανιζατεριτζής!
Άρον άρον φέρνει σήμερα το Μαξίμου στη Βουλή το νομοσχέδιο για την νέα ΕΡΤ, σε μία προσπάθεια να αμβλυνθούν οι εντυπώσεις από το κλείσιμο της παλιάς.
- “Χωρίς εσένα γραναζι δεν γυρνά φέρτε πίσω τη Μπήλιω Τσουκαλά!”, σκεφτόμαστε .
Κατά τις πρώτες πληροφορίες, το προσωπικό δεν θα υπερβαίνει τα 1.200 άτομα, ενώ η διοίκηση θα ασκείται από “εποπτικό συμβούλιο προσωπικοτήτων” που θα διασφαλίζει τον “ακομμάτιστο” χαρακτήρα της νέας δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και το αξιοκρατικό σύστημα προσλήψεων.Η επαναλειτουργία της τοποθετείται στις αρχές Σεπτεμβρίου. – See more at: http://www.thepressproject.gr/live/44219/Louketo-stin-ERT#sthash.meUzKeSy.dpuf
Kατά τη ρητή διατύπωση του άρθρου 44 παράγραφος 1 του Συντάγματος,
Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου μπορούν να εκδίδονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (ύστερα από πρόταση του υπουργικού συμβουλίου) >>> αποκλειστικά και μόνο σε «έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης»<<<.
Έγινε η αρχή και…. από εδώ και πέρα, με ανάλογες κι αντίστοιχες
” Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου” θα καταλύονται τα ανθρώπινα δικαιώματά μας…
Στους πολέμους ο κατακτητής βομβαρδίζει πρώτα την κρατική τηλεόραση του κατακτημενου. Στην περίπτωση μας Ελληνάκο μου , η κρατική τηλεόραση, η φωνή του λαού, βομβαρδίστηκε απο την ίδια σου την κυβέρνηση.
Η Δημοκρατία έπαψε να εκπέμπει.
>>>>>>>>>>>>>>>>>> ΕΡΤ ΤΕΛΟΣ <<<<<<<<<<<<<<<
Eλληνάκο μου, αν σήμερα στη Μεσογείων δεις τίποτε μεγάλα μεταλλικά οχήματα με ερπύστριες σταματημένα στα φανάρια , μην αγχώνεσαι η δημοκρατία θα είναι…
Όσοι θέλετε να βλέπετε ΕΡΤ σας συνιστώ να βάλετε .. “αποχουντοποιητή” !
Περικυκλωμένο το Ραδιομέγαρο από τα ΜΑΤ
Με το ραδιομέγαρο περικυκλωμένο από τα ΜΑΤ αυτή τη στιγμή, που σας γράφω η ΕΡΤ εκπέμπει ακόμα ζωντανά, μέσω web
-Πρόεδρος ΕΤ-3 : “Δεν μπορεί να μου κουνάει εμένα το δάχτυλο ο κ.Κεδίκογλου όταν μου έχει φέρει 18 δικά του άτομα να τα προσλάβω στην ΕΤ-3!” Οι πολιτικοί που μέχρι κ τις κηδείες τους τις κάνουν δημοσία δαπάνη κατηγορούν το δημόσιο για σπατάλες.
Εκτός απο τηνΕΡΤ πεσμένη βλέπω την … κυβέρνηση. Έχει πάει 12 η ώρα,οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ εκπέμπουν live,σε μια ώρα έχει συγκέντρωση και ούτε ένα τανκ στο δρόμο. Η τριμερής κυβέρνηση ρετάρει . Κλείνουν ΕΡΤ, Νοσοκομεία, Σχολές & Βιβλιοθήκες & ανοίγουν Αγοράζω Χρυσό & Frozen yogurt. Αυτή είναι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου;;;;
– Δεν έχεις λόγο να βρίσκεσαι εδώ, η σύλληψή σου θα επηρεάσει πιθανή πρόσληψή σου
– Εγώ βρίσκομαι σε δημόσια περιουσία και μέχρι να αντικατασταθώ είμαι υποχρεωμένος να τη φυλάω
– Μα δεν πληρώνεσαι πλέον γι’ αυτό
– Η τιμή μου είναι πιο πάνω από όποιο χρηματικό ποσό
Εν τω μεταξύ εμείς, τόσες αλήθειες σε κανάλι δεν έχουμε ακούσει ποτέ! Ολοι μόλις ακούσαμε για για το κλείσιμο της ΕΡΤ αυθόρμητα μπορεί να σκεφτήκαμε
” 176.400 χιλιάρικα η ΜΠΗΛΙΩ! Παναγία μου, θα το ακούσει ο Σουλειμάν και θα ζητήσει αύξηση …. ή
” Σκάει μύτη ο Σπ Παπαδόπουλος εξω απο το ραδιομέγαρο με μια ντουντούκα στο χέρι και φωνάζει : «Στην υγειά μας» ! O κοσμος χειροκροτεί..
- Δημοσιογράφοι της ΝΕΤ είπατε ποτέ κάτι για τις 4.000 αυτοκτονίες;;;
Λυπάμαι αλλά δεν αξίζετε συμπάθεια τελικά. Πληρωμένα λαρύγγια είσαστε!
Το σκεφτηκατε όσοι φωναζετε να μην κλείσει ? Ρε γλιτώσαμε ένα 40αράκι το δίμηνο!
Η Ελλη Στάη έχει κλειστεί στην ΕΡΤ και αν αυτή γίνει Κούγκι, θα ανατιναχτεί μαζί της και θα μας βγει και Ηρωίδα!
- Δημοσιογράφοι της ΝΕΤ είπατε ποτέ κάτι για τις 4.000 αυτοκτονίες;;;
Λυπάμαι αλλά δεν αξίζετε συμπάθεια τελικά. Πληρωμένα λαρύγγια είσαστε!
Ας δουμε όμως το θέμα κάπως ποιό αποστασιοποιημένοι. Το θέμα, δεν είναι η Μπίλιω ούτε ο Παπαδόπουλος ούτε η Στάη ούτε τα όποια ή όσα “πληρωμένα λαρύγγια” . Ισως έπρεπε να υπάρξουν όλοι αυτοί Ελληνάκο μου , ούτως ώστε να φτάσει ο κόμπος στο χτένι και σήμερα να βλέπεις την τηλεόραση που θα μπορούσαμε να έχουμε αν η τηλεόρασή μας ήταν ελεύθερη!!!!!!!!!!!!
Ζήτω λοιπόν, η παράνομη ΕΡΤ!
Κύριοι (;) κυβερνήτες , για εσάς δεν αποτελεί σχήμα οξύμωρο ; δεν είναι παράδοξο ή καταπληκτικό, το οτι 40 χρόνια προωθείτε τη διαφθορά στην ΕΡΤ, και τώρα κάνετε αυτή η διαφθορά σας πρόσχημα για να την κλείσετε;;;;
Οι φήμες οργιάζουν ..
- Mε ποιον διαφανή και αξιοκρατικό τρόπο ο ΑΝΤ1 πήρε το σημερινό μπάσκετ που θα πρόβαλε η ΕΡΤ??
Ε Σίμοοοοοο?? Μπράβο, Ρούλα!!!
SILVER Al- ERT
Kατανοούμε πως λόγω του προχωρημένου της ηλικίας το αλτσχάιμερ δεν απουσιάζει παντελώς αλλά, είναι η μοναδική στιγμή που θα επιλέξεις πως θες να σε θυμούνται οι Έλληνες….
Σαν Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή σαν κάποιο που έγινε Πρόεδρος της Δημοκρατίας γιατί κάποια στιγμή (>>δάνεισες<< ) χρήματα στον Ανδρέα Παπανδρέου να φτιάξει το κωλόσπιτο στην Εκάλη;
Το σήμα της Ελλαδος έπεσε. Αυτή η Χούντα ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΕΣΕΙ;!