Όταν ανάβουμε τσιγάρο …

Από τη μια οι υποχρεώσεις μου από την άλλη το γεγονός ότι η παράθεση αυτή ήθελα να είναι   πλήρης και εμπεριστατωμένη με καθυστέρησαν στην ολοκλήρωση και ανάρτησή της !

Ελπίζω να μην ανάψατε τσιγάρο/α  ως τόσο! Eγώ πάντως όχι!

Όλο αυτό το διάστημα, διάβασα, ρώτησα γιατρούς και έμαθα τα εξής που ίσως  κάποιος που καπνίζει συνειδητά ή ασυνείδητα αγνοεί . Θα προσπαθήσω να τα συνοψήσω  σε αυτή εδώ την παράθεση .

Τι γίνεται μέσα μας όταν ανάβουμε τσιγάρο , γιατί μας    “ανεβάζει”    η νικοτίνη ;

Η νικοτίνη, είναι  μία ελαιώδης χημική ένωση που περιέχει άζωτο.

Ο καπνιστής εισπνέει μια ρουφηξιά από το τσιγάρο του ας πούμε και  το σβήνει. Αμέσως μετά , η νικοτίνη που εισπνεύσθηκε μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος και φτάνει παντού συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου( στον οποίο φτάνει σε 8 έως 18 δευτερόλεπτα) ! Εκεί διεγείρει τους νευρώνες και αυτομάτως στέλνονται διάφορα μηνύματα στα όργανα του καπνιστή:

• Δίνεται η εντολή στον οργανισμό του για έκκριση αδρεναλίνης

H αδρεναλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από ένα συγκεκριμένο μέρος των επινεφριδίων (που είναι μικροί αδένες πάνω από τους νεφρούς) όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση άγχους.

Η αδρεναλίνη βασικά προετοιμάζει το σώμα για τη λεγόμενη “μάχη ή φυγή”, δηλαδή το ετοιμάζει για κάποιο κίνδυνο από τον οποίο ή θα τρέξουμε να φύγουμε ή θα τον παλέψουμε.

Και για τις δύο περιπτώσεις το σώμα χρειάζεται επιπλέον ενέργεια και οξυγόνο!

Αυξάνει την ταχύτητα με την οποία χτυπά η καρδία έτσι ώστε να μεταφέρεται περισσότερο καθαρό αίμα (το οποίο περιέχει το οξυγόνο) από αυτήν στους μυς και ακάθαρτο (που περιέχει το διοξείδιο του άνθρακα) από τους μυς στου πνεύμονες. Να από που προέρχεται η ταχυπαλμία που λέγαμε…

Φροντίζει ώστε να παράγεται σε πιο γρήγορο ρυθμό ενέργεια για να υπάρχει έτοιμη σε περίπτωση που την χρειαστεί το σώμα. Να ο ιδρώτας που λέγαμε…

Μεγαλώνει την διάμετρο των βρόγχων και των βρογχιδίων στους πνεύμονες ώστε να επιταχύνεται ο ρυθμός αναπνοής.

• τα αγγεία συσπώνται, και η καρδιά  χτυπά πιο γρήγορα και απελευθερώνεται και γλυκόζη και η αδρεναλίνη ανεβαίνει.

• Η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει,  ο μεταβολισμός επιταχύνεται,   τα αιμοφόρα αγγεία συστέλλονται  και μειώνεται η κυκλοφορία του αίματος στα άκρα (γι αυτό και  οι καπνιστές έχουν συχνότερα από τους μη καπνιστές παγωμένα χέρια και πόδια). Οι επιδράσεις αυτές καταπονούν τον οργανισμό και είναι παρόμοιες με αυτές που προκαλεί το άγχος!
• Παράγεται  τότε  και η   ντοπαμίνη ( θα δείτε πιο κάτω γι αυτήν) .

Η νικοτίνη σε μικρή ποσότητα διεγείρει, ενώ σε μεγάλη ναρκώνει …

Η περιεκτικότητα της στο αίμα πέφτει στο 50% μισή ώρα μετά από μία ρουφηξιά και στο  75% στα τρία ολόκληρα τέταρτα της ώρας. Η δράση των ορμονών ( ντοπαμίνης) που εκκρίθηκαν διαρκεί επίσης περίπου μίση ώρα.

Μόλις μειωθεί  η περιεκτικότητα της νικοτίνης στο αίμα, ο καπνιστής νιώθει την ανάγκη να ανεβάσει και πάλι  τα επίπεδα της…

Η νικοτίνη έχει την ιδιότητα να συσσωρεύετε στον οργανισμό. Έτσι για τους μανιώδεις καπνιστές   ” είναι αρκετή και ικανή ”   να τους κάνει να νιώθουν καλά ακόμα και τις ώρες του ύπνου!  Αλλά , επειδή, τα επίπεδα μειώνονται πολύ στη διάρκεια της νύχτας, το πρωινό τσιγάρο προκαλούσε πάντα μία πιο έντονη ευχαρίστηση!

Γιατί ευχαριστιέται κανείς με την πρόσληψη νικοτίνης;

Διότι  η νικοτίνη προκαλεί την έκκριση της ντοπαμίνης (“dopamine”), μίας ουσίας που  σχετίζεται με την έναρξη μιας διαδικασίας που φέρνει το συναίσθημα της ευχαρίστησης και της ανταμοιβής και που μοιάζει με ορμόνη και είναι νευροδιαβιβαστής! Η ντοπαμίνη συνδέεται με το αίσθημα της ικανοποίησης και της απόλαυσης του σεξ ή του καλού φαγητού!!!

Τα  τσιγάρα που ακολουθούν  ανάβονται μηχανικά! Δεν προκαλούν  βέβαια το  ίδιο αίσθημα ευχαρίστησης στον οργανισμό αλλά ο καπνιστής ανάβει κι άλλο επιδιώκοντας πια να καλύψει την συνήθεια της κίνησης και την ανάγκη του για περαιτέρω ευχαρίστηση!

Εάν το τσιγάρο δεν είχε τίποτα το θετικό, κανένας δεν θα κάπνιζε !

Με την πάροδο του χρόνου, η νικοτίνη -δυστυχώς όμως – διεγείρει τα εγκεφαλικά κύτταρα, ώστε να δημιουργούν νέους νευρώνες

για την υποδοχή της, με αποτέλεσμα, όσο περισσότερο καπνίζει κάποιος,  τόσα περισσότερα τσιγάρα να ζητάει!  Οι νέοι νευρώνες   “απαιτούν”   τη δική τους   “δόση”    και το   “αίσθημα  κορεσμού”    των εγκεφαλικών νευρώνων από νικοτίνη ικανοποιείται πλέον με όλο και μεγαλύτερο αριθμό τσιγάρων!                          Ένας φαύλος κύκλος δηλαδή!

Σύμφωνα με τη σχολή Ιατρικής του Houston University, οι επιπλέον νευρώνες που κάνουν τον καπνιστή να  αποζητά όλο και περισσότερη νικοτίνη αρχίζουν να ατροφούν και να εξαφανίζονται περίπου ενάμισι μήνα μετά το κόψιμο του τσιγάρου!

Δεν επέρχεται όμως και αμνησία στο συγκεκριμένο  αίσθημα της ευχαρίστησης  που του έφερνε κάποτε η νικοτίνη, – προκαλώντας την  έκκριση ντοπαμίνης – και έτσι ο πρώην καπνιστής μπορεί ανά πάσα στιγμή να παρεκτραπεί και να ξαναρχίσει το κάπνισμα!!!

Επικρατεί η  αντίληψη  πως με το κάπνισμα  χαλαρώνεις και  έχεις την αίσθηση  ότι αντιμετωπίζεις στρεσσογόνες  καταστάσεις  πιο αποτελεσματικά ! Επίσης ότι σου δίνει την αίσθηση της ευχαρίστησης** ή και είναι συνήθως ένα διάλειμμα από τη δουλειά, είναι   «παρέα», είναι  απασχόληση των χεριών , σου κόβει την όρεξη και σε κρατάει ξύπνιο.

Από την άλλη  πολλοί το έχουν συνδυάσει με καφέ ή ένα ποτάκι ή το βλέπουν και ως αναπόσπαστο κομμάτι ( κάτι σαν επιδόρπιο) στο σεξ.     Νιώθουν άνετα ( ένιωθαν τουλάχιστον πριν υπάρξει η τάση αποκοπής και απααγόρευσης του τσιγάρου) στις κοινωνικές συναναστροφές τους, και δενείναι διατεθιμένοι να περάσουν τη δοκιμασία  της απεξάρτησης από το κάπνισμα του  τσιγάρου, τη στέρηση και όλα τα συνακόλουθα της.

** Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η νικοτίνη δεν φέρνει «πραγματική» χαλάρωση ή μείωση του στρεςς. Αποδείχθηκε ότι αυτό που οι καπνιστές αντιλαμβάνονται ως χαλάρωση ή μείωση του στρεςς   στην ουσία είναι μετριασμός των συμπτωμάτων στέρησης!

• Τα συμπτώματα στέρησης (νευρικότητα, ανησυχία, αδυναμία αυτοσυγκέντρωσης) εκλαμβάνονται ως αρνητικά, άρα η εξάλειψη ή η μείωση τους με το κάπνισμα εκλαμβάνεται ως ευχαρίστηση ,χαλάρωση και ανακούφιση!

***

Μη βιαστείτε να χαρείτε και να βγάλετε συμπεράσματα που πιθανά θα είναι εσφαλμένα! Τα επακόλουθα αυτών των αναμάτων του τσιγάρου σε.. επόμενο ποστ!