Αρχική » ΠΟΙΗΣΗ » Τα ποιήματα του ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική ευτυχία

Τα ποιήματα του ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική ευτυχία

Πίσω από την καθημερινή κόλαση των λέξεων
Τα ποιήματα του ανασαίνουν ζωντανά και το καθάριο  τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική ευτυχία, που ποτέ μα ποτέ  δεν θα πυρποληθεί.

Μόνο συναισθηματική μπορεί να είναι  η προσέγγιση  μου στην  ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη για αυτό επιτρέψτε μου ένα μικρό εισαγωγικό σημείωμα στο αφιέρωμα που ακολουθεί – σαν προσωπική ανάγκη.

Τον Οδυσσέα Ελύτη , μαθήτρια  στις πρώτες τάξεις  του Λυκείου τότε  μου τον -ας πούμε-  σύστησε  ο Μίκης Θεοδωράκης μέσα από  τα τραγούδια του.

Και για να γίνω πιο σαφής, η πρώτη μου επαφή ήταν μέσα από το « Αξιον Εστί» το οποίο αγάπησα και λατρεύω.

Με θυμάμαι  έφηβη να παρακολουθώ τον κατανυκτικό ψαλμό της χορωδίας με ευλάβεια αλλά  και ταυτόχρονα να επαναστατώ με το λαϊκό τραγούδι που ερμήνευε ο Γ.  Μπιθικώτσης.

Εγκλώβιζα τα μάτια μου στους αρχάγγελους του Γιάννη Τσαρούχη και προσπαθούσα να καταλάβω γιατί με συγκλονίζει έτσι η φωνή του Μάνου Κατράκη , όταν απαγγέλει Ελύτη.


Ηταν πολύ δύσκολο σε εκείνη τη νεαρή ηλικία να εκλογικεύσω και να δώσω εξηγήσεις στα ανεξήγητα.

Πολλά χρόνια αργότερα – όταν πια  ο δίσκος βινυλίου « Αξιον Εστί »   έλιωσε να παίζει ώρες αμέτρητες  στο πικάπ μου και μπήκα στη διαδικασία να πλανηθώ στα «Ρω του  Έρωτα», στα «Δυτικά της Λύπης», «στο Μικρό Ναυτίλο», στους «Προσανατολισμούς» άρχισα να υποψιάζομαι  τι με  μαγνήτιζε στην ποίηση του  Ελύτη.

Με έμαθε να αφουγκράζομαι τις θάλασσες μας, τα κυκλαδίτικα σπίτια, τις αμμουδιές μας : «Αφησα την καρδιά μου χάμω σαν το κοχύλι μες στην άμμο»

-Με έμαθε να σέβομαι την ιστορία του τόπου μου μέσα από το Αξιον Εστί το οποίο  αποτελεί  την ποιητική  μετουσίωση της εμπειρίας του Οδυσσέα Ελύτη στην Αλβανία*  : « »

-Με έμαθε να αγαπώ την ελληνική μας  γλώσσα : «Την γλώσσα μου έδωσαν ελληνική το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου»

-Με έμαθε να ακολουθώ μια αισθητική φωτεινή και αέρινη σαν τους στίχους του: «Λάμπει, λάμπει κι η χαρά μου σαν τα μάρμαρα της Πάρου»

-Με έμαθε να λούζομαι στο φως του  ήλιου του ηλιάτορα : «Φωτιά ναι ‘ το πηγούνι του χρυσάφι το πιρούνι του»

-Με έμαθε να χαλαρώνω με τη διαδοχή των λέξεων : «Σαν ποταμός εξ’ αίματος εξάδελφος του Ευξείνου»

-Με έμαθε να βρίσκω δρόμους στα αδιέξοδα: «Eίναι φορές που βγαίνω στον αέρα λες και διαβάζω την Ιλιάδα»

-Με  έμαθε να απολαμβάνω τη χαρά μου : «Xείλι πικρό που σ’ έχω δεύτερη ψυχή μου, χαμογέλασε!»

Υποκλείνομαι μπροστά στο μέγεθος του έργου του νιώθοντας ότι είμαι πολύ μικρή – για να μιλήσω για τον Ελύτη, σας εύχομαι καλό σερφάρισμα στο αφιέρωμα που ακολουθεί και μακάρι αυτή η επέτειος να είναι μια καλή αφορμή για να κατεβάσετε από τη βιβλιοθήκη σας ότι πιο ελληνικό και αυθεντικό υπάρχει…. την ποίηση του  Ελύτη.

Συχνά οταν μιλώ για τον ηλιο  μπερδευεται στη γλωσσα μου  ενα μεγαλο τριαντάφυλλο  κατακοκκινο αλλά δεν μου είναι βολετό να σωπάσω …   

Για  όσα ανέφερα  παραπάνω καθώς επίσης και για αυτά που ακολουθούν, ο Οδυσσέας Ελύτης, Αξιος Εστί, όχι μόνο για μένα αλλά για όποιον αισθάνεται την ποίηση μέρος της ζωής του και της καθημερινότητάς του.

 

Καταξιωµένος ήδη από τη δεκαετία του ’50 – ιδίως µετά το «Αξιον Εστί» – και το 1979   τιμημένος µε το βραβείο Νοµπέλ, που του χάρισε διεθνή αναγνώριση,   ό,τι έγραψε έφτασε αμέσως στην καρδιά μας, μας χτύπησε κατάστηθα σαν κύμα άλλης ζωής  βγαλμένης από τα πιο μαγικά μας  όνειρα.“Δεν θα σκεφτόταν ποτέ να στείλει κάποιον άλλον να του αγοράσει την εφημερίδα του. Αγαπούσε την αυτάρκεια, δεν ήταν καθόλου εκκεντρικός, δεν αγαπούσε τη δημοσιότητα – δεν έδινε καν διαλέξεις ούτε συνεντεύξεις, παρά ελάχιστες όπως θα φανεί από την έκδοση Συν τοις άλλοις που θα κυκλοφορήσει τον Απρίλιο με 37 από ένα σύνολο 45 συνεντεύξεων. Δεν τον ενδιέφερε να καλλιεργήσει την εικόνα του διανοούμενου. Συμπεριφερόταν φιλικά, δεν είχε αντιπαλότητες στο σινάφι του, τιμούσε τους ομοτέχνους του, ανεξάρτητα από διαφωνίες και δεν ήταν μονομανής με την ποίηση. Συζητούσε για οτιδήποτε, για ταξίδια, για φαγητά, για μια εκπομπή στην τηλεόραση, για απλά πράγματα ή πιο σύνθετα, ανάλογα με το ποιον είχε απέναντί του. Εγώ είχα τη χαρά να βλέπω έναν άνθρωπο καθαρό και απόλυτο στις αρχές του, με μια ευθύτητα και τιμιότητα απέναντι στον εαυτό του και τους άλλους, που σήμερα σπανίζουν δραματικά. Και πάντως, ακόμα και μετά το Νόμπελ, δεν έπαψε να ζει σε ένα διαμέρισμα 45 τ.μ., το οποίο νοίκιαζε! Η πιο τρυφερή ανάμνησή του ήταν, όπως μου έλεγε, που επισκέφθηκε ένα σχολείο στη Βάρκιζα και τα παιδιά του φώναξαν Γειά σου Οδυσσέα!”. (λέει για τον ποιητή σε μια συνεντευξή της η συντροφος της ζωης του Ιουλίτα Ηλιοπούλου)

Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν
και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε
οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων
μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο.

Στ’ ανοιχτά του πελάγου με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες και μου ρίξανε
αμαρτία μου να ‘χα κι εγώ μιαν αγάπη
μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντοΤον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε
τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου
την παρθένα ζωή μια στιγμή να φωτίσουν
μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο….

Όταν το Νόμπελ κέρδισε ο «ποιητής του Αιγαίου»:

«Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε.

Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς μας  είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ’ όλ’ αυτά βρίσκεται στα χέρια μας.»

Με αυτά τα λόγια έκλεισε ο Οδυσσέας Ελύτης το λόγο του στην Ακαδημία της Στοκχόλμης όταν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας τον Οκτώβριο του 1979 «για την ποίηση του που με φόντο την Ελληνική παράδοση, ζωντανεύει τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία».
Σήμερα μετά από χρόνια τα λόγια  του έχουν μεγαλύτερο βάρος από ποτέ.

You may also like  to read :
http://apolasos.wordpress.com/2012/11/02/101-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AE-%CE%BF%CE%B4%CF%85%CF%83/

 

Advertisements

22 thoughts on “Τα ποιήματα του ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική ευτυχία

    • Χαιρομαι που σου αρεσε το αφιερωμα μου στον Ελυτη! Ειναι Ο Αγαπημενος μου ποιητης! Με τα ποιηματα του χαλαρωνω , ταξιδευω , ηρεμω , ονειρευομαι..

  1. Προσκυνώ.. επίσης..
    Το πρώτο βίντεο, πολύ καλό.. Σε μερικά κομμάτια συγκινούμαι..

    • Μα ειναι συγκινητικα μερικα .. αλλα παλι ειναι σαν ταξιδιαρικα πουλια..σε περνουν με τα φτερα τους και σε απογειωνουν .. Αν πατησεις πανω στα λινκς θα βρεις τα πια αγαπημενα μου 🙂
      Υπεροχος ο Κατρακης αλλα προσωπικα με τρελλαινει η ερμηνεια της Ειρηνης Παπα στο «της αγαπης αιματα»

    • Συμβαινει καμμια φορα αυτο με την ποιηση Αννιτσκα μου – να μας αφηνει αφωνους.. Ετσι δεν γινεται παντα με την ομορφια? Μας συνεπερνει ..
      Φιλακια Αννιω μου 🙂

  2. Είναι πανέμορφο το αφιέρωμα σου και ειδικά με συγκίνησες με όσα λες ότι έμαθες αιτιολογώντας με στίχους… Άλαλα τα χείλη μπροστά στον απέραντο σεβασμό που τρέφεις για τον κορυφαίο Έλληνα Ποιητή μας…

  3. Αγαπημένη μου Φίλη,
    Νοιώθω ανυπόταχτη την ανάγκη να σε συγχαρώ γι’ αυτό το υπέροχο αφιέρωμά σου στον Ποιητή των Ποιητών Μας, τον Οδυσσέα Ελύτη. Ο λόγος γι’ Αυτόν, με διάσπαρτα και τα δικά σου συναισθήματα και τις δικές σου αναμνήσεις, με συγκίνησε αφάνταστα… Σ’ ευχαριστώ μέσ’ από την ψυχή μου γι’ αυτή την ομορφιά!
    Πάντα, με πολλή Αγάπη!

    • ΓΙΟΛΙΤΣΑ μου γλυκεια, αυτη η ανυποταχτη ψυχη φταιει για ολα! 😀 Τα δικα μου συναισθηματα ξεπηδησαν απο το τι μας εχει χαρισει , τα ξυπναει μεσα μας καθε φορα που διαβαζουμε τα σωψυχα του λατρεμενου ποιητη. Οτι κι αν εγραψα ειναι λιγο ..μπροστα στο μεγαλείο του. Σε ευχαριστω για την αγαπη σου και για ολα τα καλα σου λογια.Να μη χανεσαι απο δω … Επιζητω τα σχολια των πραγματικων μου φιλων.Σου αφηνω την καλημερα μου ευαισθητη ψυχη, κι ένα σκαστο φιλι! 🙂

  4. «Πως αλλιώς αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι…».
    Ο Ελύτης είναι ο αγαπημένος μου ποιητής και όπως κατάλαβες λατρεύω το «Μονόγραμμα». Συγχαρητήρια για την εξαιρετική σου ανάρτηση !

    • Καλημερουδια Ιλβακι 😀 Και που να περιηγηθεις και στα υπολοιπα δωματια να δεις ποσα καλουδια που θα σου αρεσουν , θα βρεις !

  5. Ευχαριστω Lefti μου! To Bravo αξιζει στον ποιητη μας που με εκανε να νισω και να γραψω ετσι ! Τα » like » σας μου δινουν χαρα και δυναμη και υπομονη να μπλογκαρω και να επικοινωνω μαζι σας .

  6. Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους δύσκολους είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ’ όλ’ αυτά βρίσκεται στα χέρια μας.

  7. Συμφωνώ απόλυτα μαζί σας αγαπητέ μου, ότι η μοίρα μας παρ’ όλ’ αυτά βρίσκεται στα χέρια μας, .στους καιρούς τους δύσκολους που ζούμε καλα θα κανουμε να τη διαχεισιστουμε όσο γίνεται πιο συνετά!
    Παρακαλω αν γίνεται το/τα σχόλιο/α σα από άλλο μέιλ για να μη μαρκάρεται σαν spam !

Δακτυλικά αποτυπώματα...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s