Αρχική » ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ » … Να στήσουμε καινούργια …»Αμπελάκια» , μπορούμε;

… Να στήσουμε καινούργια …»Αμπελάκια» , μπορούμε;

Αν ψάξεις προσεκτικά την ελληνική ιστορία για success stories, το πιο πιθανό είναι πως ο δρόμος σου θα σε βγάλει εδώ. Στις πλαγιές του όρους Όσσα. Στην είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών στο χωριό Αμπελάκια.  Ετούτο το ονομαστό χωριό διαθέτει πλούσια ιστορία, ιμπρέσιβ αρχοντικά και σου προσφέρει την ευκαιρία για ωραιότατους περιπάτους στα γραφικά καλντερίμια για να φωτογραφηθείς με φόντο το μαγευτικό σίνερι της ελληνικής υπαίθρου. Παρότι στο παρελθόν, διέθετε αρκετό πληθυσμό, την τελευταία φορά που μετρηθήκαμε, οι κάτοικοι ήταν  κάτι παραπάνω από τετρακόσιοι. Ναι, κι εδώ η γνωστή εγκατάλειψη προς χάρη μίας πιο εύκολης (;) ζωής σε διαμερισματάκι στη Λάρισα, στη Θεσσαλονίκη ή στην Αθήνα. Με θέα τον ακάλυπτο και κάρτα ανεργίας. Ευτυχώς πολλά από τα αρχοντικά έχουν αναπαλαιωθεί και το χωριό διατηρείται ευπρεπισμένο, καθαρό και χτενισμένο, παρά την πληθυσμιακή συρρίκνωσή του.Το ξερω ότι βαριέσαι να βλέπεις σεμεδάκια, στολές, τσεμπέρια, κουζινικά και ντιβανοκρέβατα, αλλά αν βρεθείς κατά δω, υποσχέσου μου ότι μία στάση στο Λαογραφικό Μουσείο Αμπελακίων θα την κάμεις. Πρώτον, διότι είναι πολύ συμπαθητικό και σου δίνει πολλές πληροφορίες για την παραδοσιακή ζωή στον οικισμό και δεύτερον, διότι οι εξαιρετικά συμπαθητικές και ευγενικές κυρίες που το κρατάνε ανοιχτό, θα σου πιάσουν την κουβέντα, θα σε ξεναγήσουν στους χώρους και θα απαντήσουν στην όποια απορία σου.

Για να φρεσκάρουμε τη μνήμη μας,στα τέλη του δεκάτου ογδόου αιώνα οι κάτοικοι των Αμπελακίων καταφεραν κάτι πρωτόγνωρο για την ελληνική πραγματικότητα -που αναρωτιέσαι και πώς τους ήρθε-: απεφάσισαν να συνεργαστούν!!! Βλέπεις, το βασικό έσοδο του χωριού προερχόταν από το διαβόητο κόκκινο νήμα που έβαφαν από την επεξεργασία του φυτού ριζάρι. Και επειδή  το κόκκινο χρώμα έρχεται και δείχνει -στο ρούχο, στο τραπεζομάντηλο, στο φουλάρι της ΚΝΕ, στη σημαία του Ολυμπιακού- ο συνεταιρισμός των κατοίκων αναπτύχθηκε σύντομα σε σούπερ κερδοφόρα επιχείρηση. Voila το σαξές στόρι που λέγαμε! Από την ίδρυσή του το 1778, ο ενιαίος Συνεταιρισμός των Αμπελακίων με πρόεδρα τον Γεώργιο Μαύρο (κράτα το όνομα, θα σου χρειαστεί παρακάτω) κατάφερε να αναδειχθεί σε πανίσχυρο παίκτη με εξαγωγές στας Ευρώπας, τύπου μουλτινάσιοναλ κάμπανι και ελληνική εξαγωγική δραστηριότητα και ανταγωνιστικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές και δεν συμμαζεύεται.

ampelakia_αμπελακια_026

Ετούτο το κτήριο που δεσπόζει στην είσοδο του οικισμού είναι ο τελικός μας προορισμός.Πρόκειται για ένα από τα δυοτρία σπουδαιότερα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Και ειλικρινά στο λέω, αξίζει να έρθεις ως εδώ και μόνο για μία επίσκεψη σε αυτό το οίκημα. Πρόκειται για το αρχοντικό του Γεωργίου Μαύρου Σβαρτς. Όπου το «Σβαρτς», του το είχαν αποδώσει οι αυστριακές και γερμανικές αντιπροσωπείες με τις οποίες έκαμε μπίζνες.

Το αρχοντικό είναι τριώροφο, με κυρίαρχο στοιχείο της εσωτερικής διαμόρφωσης το ξύλο. Που το κάμει ζεστό, φιλικό, κοζί και τρίζει δυνατά καθώς περιπατάς απάνου στα σανίδια και ανεβοκατεβαίνεις τις σκάλες.

Οι εσωτερικοί χώροι είναι έντονα διακοσμημένοι με ναϊφ ζωγραφικές.

Με θέμα λουλουδάκια, γλαστράκια και λοιπές ντεκορέιτιβ χαρουμενιές.

Από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία είναι τα κιγκλιδωτά παράθυρα. Και τα καφασωτά.

Βλέποντας ετούτο εδώ το μοναδικό κτήριο, αντιλαμβάνεσαι το επίπεδο της οικονομικής ευρωστίας. Διαπιστώνεις την ανάπτυξη, τον πλουτισμό, την επιχειρηματική καταξίωση. Κατά τη διάρκεια της ακμής του συνεταιρισμού, τα σπίτια των κατοίκων έγιναν πλουσιότερα. Και χτίστηκαν και νέα, μεγαλύτερα και λαμπρότερα σπίτια. Κι άρχισαν οι άνθρωποι να μαθαίνουν ξένες γλώσσες. Και να φέρνουν θαυμάσια αντικείμενα από την Ευρώπη. Και να ζουν μία υψηλού επιπέδου ζωή. Όχι απλώς επειδή εμπορεύονταν ένα ιδιαίτερο προϊόν αλλά γιατί το εμπορεύονταν μαζί! Στο κατώγι αυτού του κτηρίου βρισκόταν το θησαυροφυλάκιο. Όπου βρίσκονται μέχρις και σήμερα οι σκαλιστές κασέλες μέσα στις οποίες φυλασσόταν ο παράς. Δυστυχώς στις αρχές του 19ου αιώνα το εμπόριο άρχισε να παρακμάζει λόγω της εφεύρεσης της ανιλίνης που ήτο φθηνότερη από το ριζάρι και επομένως πιο συμφερτική. Άρχισαν οι γκρίνιες στο εσωτερικό του συνεταιρισμού, πιαστήκανε μαλλί με μαλλί οι κάτοικοι, δεν μπορέσανε να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις των αγορών, έπεσε η ζήτηση λόγω των Ναπολεόντειων Πολέμων, επιβλήθηκε και υψηλή φορολογία από τον Αλή Πασά, έφθασε το πράμα στο μη-παρέκει του. Μέχρις που το 1812 βαρέσαμε διάλυση!  Εκείνη τη χρονιά απέθανε και ο Γεώργιος Μαύρος Σβαρτς. Σε ηλικία ογδόντα ετών περικαλώ και χωρίς ποτέ να προλάβει να ιδεί την Ελλάδα ως ανεξάρτητη χώρα (ευτυχώς ή δυστυχώς)! Το αρχοντικό του πριν τριάντα περίπου χρόνια αγοράσθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού (εδώ λέμε μπράβο), συντηρήθηκε (εδώ ξαναλέμε μπράβο), λειτουργεί ως μουσείο (τεράστιο μπράβο!). Αλλά επειδής ουδέποτε διαφημίστηκε επαρκώς και ο διερχόμενος της Εθνικής Οδού σπανίως κάμει την παράκαμψη στην Όσσα γιατί στο μυαλό του έχει το σουβλάκι των Τεμπών, η επισκεψιμότητά του παραμένει σε χαμηλά επίπεδα (εδώ δεν λέμε μπράβο, τραβάμε αυτάκια).   Όμως όχι, δεν ήρθαμε ως τα Αμπελάκια για να γκρινιάξουμε πάλι για την αναξιοποίητη πολιτιστική μας κληρονομιά. Ήρθαμε ως εδώ για να μελετήσουμε ένα κέις στάντι. Μίας ελληνικής κοινότητας από το αντιπροχθές που κατάφερε να προοδεύσει και να ευημερήσει. Γιατί; Διότι αφενός είχε ένα προϊόν υψηλής πχιότητος (αν είσαι μαρκετίαρ, θα σου το πω και branded) και αφετέρου ανέπτυξε συνεργατικούς δεσμούς στο εσωτερικό της.

Οργανώθηκε, ενεργοποιήθηκε, έκαμε κοινό ταμείο. Και κατάφερε να αναδείξει το μέχρι τότε ασθενικό εμπόριο σε πηγή πλούτου και σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα!

Πολλές φορές ταξιδεύω στην ελληνική ύπαιθρο και βλέπω καρπούς πεσμένους στο χώμα, βλέπω εκτάσεις ακαλλιέργητες, βλέπω μέρη εγκαταλελειμμένα, βλέπω αναξιοποίητες δυνατότητες. Και συναντώ χωριά που οι μισοί δεν μιλιούνται με τους άλλους μισούς. Βλέπω ανθρώπους που κάθονται στο καφενείο και μηρυκάζουν το χρόνο. Όχι ηλικιωμένους ανθρώπους, αλλά και νέους.

Ασφαλώς υπάρχουν και οι μεμονωμένες προσπάθειες. Οι βιολογικές καλλιέργειες, οι εξυπνούλικες συσκευασίες, το μεράκι στην παραγωγή και τη διάθεση των προϊόντων.  Αλλά για να επιτύχουμε ένα αποτέλεσμα θετικού αθροίσματος για περισσότερους, θέλει οργανωμένη δράση. Θέλει υπέρβαση της εγγενούς μας ηττοπάθειας και της μισαλλοδοξίας.

Θέλει να στήσουμε καινούργια Αμπελάκια. Μπορούμε;

Advertisements

4 thoughts on “… Να στήσουμε καινούργια …»Αμπελάκια» , μπορούμε;

Δακτυλικά αποτυπώματα...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s